5. Sınıf Fen Bilimleri Basit Bir Elektrik Devresindeki Lamba Parlaklığını Etkileyen Değişkenler Konu Anlatımı

Bilimsel Araştırmalarda Değişken Kavramı

Bilimsel araştırmalar, bilim insanlarının bireysel ya da grup olarak çalıştıkları zihinsel ve bedensel (deneysel) faaliyetleri ile gerçekleşen bir süreçtir. Bu süreç içerisinde bilim insanları problemleri bilgi ve deneyimleri ile ortaya koydukları öngörüleri (tahminleri-hipotezleri) test ederek çözmeye çalışırlar. Öngörüleri (tahminleri-hipotezleri) test ederken değişken adı verilen durumları dikkate alarak problemleri çözmeye çalışırlar.

Bilimsel araştırmalarda üç tür değişken bulunur:

: Deneyde sonucu etkileyebilecek olan, etkisi azaltılıp çoğaltılabilen veya bilim insanı tarafından değiştirilen değişkendir. Her deneyde sadece bir bağımsız değişken bulunmalıdır. Aksi takdirde sonucu hangi değişkenin etkilediği bilinemez. Bağımsız değişken, etkisi araştırılan değişkendir.

: Deneyde bağımsız değişkenden etkilenen değişkendir. Yani etkisi incelenmek istenen değişkene bağlı olan değişkendir. Deneyde gözlenen veya ölçülen değişkendir.

(): Deneyde sabit tutulan, değiştirilmeyen değişkendir. Deneylerde sonucu etkileyebilecek birden fazla değişken varsa biri bağımsız değişkendir. Diğerleri sabit tutulmalıdır. Yani değiştirilmemelidir.

Aşağıda bir tahmin ve buna tahmine ait değişkenler örnek olarak verilmiştir.

Tahmin (Hipotez): Bir bitkinin büyümesinde su miktarı etkilidir.

Bu tahmini test edebilmek için öncelikle bitkilerin büyümesinde etkili olan değişkenleri bilmemiz gerekir. Bunlar; su miktarı, gübre miktarı, ışık miktarı, bitkinin türü vb. gibi değişkenlerdir. Ayrıca hipotezi test edebilmemiz için özdeş iki saksı içerisine eşit miktarda toprak ve özdeş bitkiler dikmemiz gerekir.

Hipotezde bitkinin büyümesi etkileyen faktörler incelenmek istediğinden; bitkinin büyümesi bağımlı değişkendir. Yani bitkinin büyümesi yukarıdaki faktörlere bağlıdır.

Hipotezde bitkinin su miktarının etkisi incelenmek istediğinden; su miktarı bağımsız değişkendir. Yani bitkilere farklı miktarlarda su verilmelidir.

Hipotez test edilirken su miktarı dışındaki; gübre miktarı, ışık miktarı, bitkinin türü vb. değişkenler sabit tutulmalıdır. Bu nedenle gübre miktarı, ışık miktarı, bitkinin türü vb. değişkenler kontrol değişkenidir. Yani bitkilere bu faktörler eşit miktarlarda verilmelidir.

Bu işlemler uygun şekilde yapıldığında eğer bitki su miktarından etkileniyorsa hipotez doğrulanmış olur.

 

Basit Elektrik Devresinde Lamba Parlaklığı

Basit bir elektrik devresi kurmak için, , lamba (ampul), , ve bağlantı kablolarına ihtiyaç vardır. Bunlara devre elemanı adı verilir. Devre elemanlarını kullanarak basit bir elektrik devresi kurabiliriz.

Devre Elemanları ve Basit Elektrik Devresi

ve Basit Elektrik Devresi

Basit bir elektrik devresi kurabilmek için tüm devre elemanlarının birbirine iletken bağlantı kablolarıyla bağlanması gerekir.  Eğer lamba ışık veriyorsa devre elemanları doğru şekilde bağlanmış demektir. Eğer lamba ışık vermiyorsa;

  • Bağlantı kablolarının kopması,
  • Pile doğru bağlantının yapılmamış olması,
  • Pilin ömrünün tamamlanmış olması,
  • Lambanın içerisindeki telin kopmuş olması gibi durumlardan biri ya da birkaçı meydana gelmiş olabilir.

Basit bir elektrik devresinde bulunan bir lambanın parlaklığını;

  • Lamba sayısı ve
  • Pil sayısı etkiler.

Basit bir elektrik devresinde bulunan bir lambanın parlaklığına lamba sayısının etkisi:

Lamba sayısı artarsa lamba parlaklığı azalır, lamba sayısı azalırsa lamba parlaklığı artar.

Lamba Sayısı Artarsa Ampul Parlaklığı Azalır

Lamba Sayısı Artarsa Ampul Parlaklığı Azalır

Basit bir elektrik devresinde bulunan bir lambanın parlaklığına pil sayısının etkisi:

Pil sayısı artarsa lamba parlaklığı artar, pil sayısı azalırsa lamba parlaklığı da azalır.

Pil Sayısı Artarsa Ampul Parlaklığı Artar

Pil Sayısı Artarsa Ampul Parlaklığı Artar

Yani lamba parlaklığı pil sayısı ile doğru orantılı, lamba sayısı ile ters orantılıdır.

Bir önceki yazımız olan 7. Sınıf Fen Bilimleri Ekosistemler Konu Anlatımı başlıklı yazımızda 7. Sınıf , 7. Sınıf Fen Bilimleri Konu Anlatımı ve Ekosistem hakkında bilgiler verilmektedir.

Google arama terimleri:

  • 5 sınıf fen deneyimleri
  • basit elektrik devresi
  • elektrik devresi
  • 5 sinif ampulun parlaklığını değiştiren etkenler
  • 5 sınıf fen bilimleri elektrik konu anlatımı
  • 5 sinif fen degiskenler
  • degiskenler elektrik devresi grafiklerle
  • elektrik devresi ile ilgili sorular 5 sınıf değişken
  • lamba parlaklığını etkileyen faktörler teorik bilgi

>>> İNDİRİLEBİLİR DOSYALAR <<<

İlginizi Çekebilir!

1 yorum yazıldı “5. Sınıf Fen Bilimleri Basit Bir Elektrik Devresindeki Lamba Parlaklığını Etkileyen Değişkenler Konu Anlatımı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Robot Olmadığınızı İspatlayın * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.