Soba ve Doğalgaz Zehirlenmeleri
Isınma amaçlı kullanılan fosil yakıtlarından kömürün yanması ile oluşan karbon monoksit gazının ortama yayılması soba zehirlenmelerinin temel nedenidir. Ayrıca sobadan çıkan dumanın ters hava akımından dolayı bacadan geri dönmesinden kaynaklanan zehirlenme olayları da meydana gelmektedir. Ülkemizde her yıl kış aylarında soba, doğalgaz ve şofbenden sızan gazlardan birçok insan zehirlenmektedir. Ayrıca doğalgaz kaçaklarından kaynaklanan yine ölümcül zehirlenme olayları yaşanabilmektedir.
Zehirlenmelere neden olan karbon monoksit gazı; renksiz, tatsız, kokusuz, yanıcı ve zehirli bir gazdır. Karbon monoksitten kaynaklanan zehirlenmeler;
- Kapalı ortamlarda açık unutulan ocaklardan,
- Bacası çekmeyen sobalardan,
- Düzenli bakımı yapılmayan bacalardan,
- Kombi ve şofbenlerden sızan gazlardan meydana gelir.
Soluduğumuz hava ile vücudumuza giren bu gaz kana karışır ve oksijen alımını engelleyerek zehirlenmeye neden olur. Karbon monoksitle meydana gelen zehirlenmelerde kısa sürede tıbbi müdahale yapılmazsa ölümle sonuçlanabilir.
Soba zehirlenmelerinden korunmak için;
- Kullanılan her türlü ısıtma cihazının kalite belgesine sahip olup olmadığına, garantilerine ve garanti sürelerine dikkat edilmeli,
- Kullanılan yakıtın standartlara uygunluğu kontrol edilmeli, izin belgesi olmayan satıcılardan kömür alınmamalı,
- Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralacağı, soba içinde düzensiz ısı dağılımı nedeniyle de baca çekişi zayıflayacağı için soba yakılırken aşırı doldurulmamasına dikkat edilmeli,
- Sönmekte olan sobaya asla tutuşması güç yakıtlar konulmamalı, yakıt yavaş yavaş ilave edilmeli, yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt konulmamalı,
- İyi ısınmayan ve alttan yakılan kömür sobalarında karbon monoksit zehirlenmesi riski artacağından soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalı,
- Soba borularının birbiriyle birleştirilmesinde hava ve baca gazı sızdırmazlığı sağlanmalı,
- Sobanın bulunduğu yer sürekli havalandırılmalı,
- Bacalar standartlara uygun ve yalıtımlı olmalı, düzenli olarak temizletilmeli,
- Dumanın geri tepmesini önlemek için bacaların en üst noktasının çatının en üst noktasından 1m. daha yüksekte olması sağlanmalı ve baca şapkası mutlaka takılmalıdır.
Doğalgaz zehirlenmelerinden korunmak için;
- Alınan cihazın kalite belgesi ve garantilerine dikkat edilmeli,
- Şofben mutlaka bacaya bağlanmalı, baca bağlantısı olmayan (bina aydınlığına v.b. bağlı) şofben asla çalıştırılmamalı,
- Şofbenin monte edileceği mekân yeterli büyüklükte olmalı, şofben mümkünse banyo yerine balkona veya başka bir havadar mekâna takılmalı, şofbenin montajı mutlaka yetkili servis tarafından yapılmalı,
- Şofben zehirlenmeleri genellikle gaz kaçaklarından değil, yeterli havalandırma yapılmayan yerlerde yetersiz hava ve yetersiz yanma sonucunda oksijen oranının düşmesi ve karbonmonoksit oranının yükselmesiyle gerçekleştiği için şofbenin kullanıldığı yere sürekli temiz hava girmesi sağlanmalı,
- Bacalar yatak odalarından, merdiven sahanlığından, bina girişlerinden, havalandırma boşluklarından, çatı arasından, banyo ve tuvaletten geçirilmemeli,
- Konutlarda gaz kaçaklarına karşı uygun yerde detektör bulundurulmalı,
- Şofbende gaz kaçağı hissedildiğinde: Öncelikle gaz vanası ve tüp dedantörü kapatılmalı, elektrik düğmeleri açılmamalı açıksa hemen kapatılmalı, kibrit – çakmak gibi alev ve kıvılcım çıkartabilecek hiçbir işlem yapılmamalı, pencereler karşılıklı açılarak ortam havalandırılmalı, hızla gaz şirketi yetkilisi veya şofben servisi aranmalıdır.
Kaynak: http://izmir-kemalpasa.bel.tr/
Bir önceki yazımız olan 6. Sınıf Fen Bilimleri Enerji Kaynakları ve Küresel Isınma Konu Anlatımı başlıklı yazımızda 6. Sınıf Fen Bilimleri Konu Anlatımı, Asit Yağmurları ve Fen Bilimleri Ders Notları hakkında bilgiler verilmektedir.
Google arama terimleri:
- soba ve doğalgaz zehirlenmeleri
- https://www fenehli com/6-sinif-fen-bilimleri-soba-ve-dogalgaz-zehirlenmeleri-konu-anlatimi/
- soba ve doğalgaz zehirlenmelerinin nedenleri
- soba ve doğalgaz zehirlenmesi
- soba ve doğalgaz zehirlenmeleri nedenleri
- doğalgaz ve soba zehirlenmelerinin nedenleri
- doğalgaz ve soba zehirlenmeleri
- soba ve doğalgaz zehirlenmeleri neden olur
