Paralel Bağlı Ampullerden Oluşan Devreler
Seri ve Paralel Bağlama Nedir?
Basit bir elektrik devresinde pil, bağlantı kablosu ve ampul gibi devre elemanları kullanılır. Bu devre elemanları kullanım alanlarına göre faklı şekilde bir araya getirilerek farklı elektrik devreleri kurulabilir. Basit elektrik devrelerinde devre elemanlarının iki ucu vardır. Örneğin pil + ve – olmak üzere iki uca sahiptir. Ampuller elektrik devrelerinde iki farklı şekilde bağlanır. Bunlar seri bağlama ve paralel bağlamadır.
Devre elemanlarının tek bir kol üzerinde birinin + ucu diğerinin – ucuna değecek şekilde bağlanması ile oluşturulan bağlama şekline seri bağlama denir. Ampullerde seri bağlama bir ampulün çıkış ucunun diğer ampulün giriş ucuna bağlanması ile oluşturulur.
Seri bağlı devrelerde;
Basit elektrik devrelerinde ampul gibi pillerde seri olarak bağlanabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta bir pilin “+” ucunun diğer pilin “-“ ucuna değecek şekilde bağlanması gerektiğidir. Aksi takdirde ampul ışık vermeyecektir.
Seri bağlı devrelerde devredeki ampul sayısı artıkça devrenin toplam direnci artar. Devredeki toplam dirence eşdeğer direnç denir. Eşdeğer direnç REş şeklinde gösterilir. Seri bağlı devrelerde eşdeğer direnç devredeki tüm dirençlerin (ampul dirençleri) toplamına eşittir ve aşağıdaki şekilde hesaplanır.
Seri bağlı devrelerde ampuller üzerinden geçen akım değerleri birbirine ve ana koldaki akıma eşittir. Bu nedenle özdeş ampullerle kurulan seri bağlı devrelerde ampul parlaklığı eşittir.
Seri bağlı devrelerde toplam gerilim (pilin gerilimi), ampullerin gerilimlerinin toplamına eşittir. Diğer bir ifadeyle seri bağlı devrelerde pilin gerilimi ampuller tarafından paylaşılır. Bu paylaşım seri bağlı devrelerde dirençler üzerinden geçen akımlar eşit olduğundan, ampullerin direncine bağlıdır. Buna göre direnci büyük olan ampuldeki gerilim daha fazladır.
Ampullerin birer uçları ortak bir noktada, diğer uçları da bir noktada birleştirilerek oluşturulan bağlama şekline paralel bağlama denir. Paralel bağlı devrelerde elektrik akımı kollara ayrılır. Eğer ampuller özdeş ise elektrik akımı paralel bağlı ampullere eşit elektrik akımı gidecek şekilde ayrılır.
Paralel bağlı devrelerde;
Basit elektrik devrelerinde ampul gibi pillerde paralel olarak bağlanabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta pillerin “+” uçlarının ve “-“ uçlarının aynı kutupta olacak şekilde bağlanması gerektiğidir.
Paralel bağlı devrelerde devredeki ampul sayısı artıkça devrenin toplam azalır. Devredeki toplam dirence eşdeğer direnç denir. Eşdeğer direnç REş şeklinde gösterilir. Paralel bağlı devrelerde eşdeğer direnç aşağıdaki şekilde hesaplanır.
Paralel bağlı devrelerde ampuller üzerinden geçen akım değerleri ampullerin direncine bağlı olarak değişir. Buna göre direnci büyük olan ampulden az, direnci küçük olan ampulden fazla akım geçer. Ampuller üzerinden geçen akım değerlerinin toplamı da ana koldaki akım değerini verir. Başka bir deyişle paralel bağlı devrelerde ana koldaki akım, ampullere dirençleri ile ters orantılı olarak dağılır.
Paralel bağlı devrelerde ampuller üzerinden geçen akım değeri ampulün direnci ile ters orantılı olduğundan ampullerin gerilimleri birbirine ve devredeki pillerin gerilimine eşittir.
Seri ve Paralel Bağlama Kazanım Kavrama Testini İndirmek İçin Tıklayınız
Bir önceki yazımız olan 5. Sınıf Fen Bilimleri Geçmişten İzler Taşıyan Fosiller Konu Anlatımı başlıklı yazımızda 5.Sınıf Fen Bilimleri Ders Notu, Fen Bilimleri Ders Notları ve Fosil hakkında bilgiler verilmektedir.
5. Sınıf Fen Bilimleri dersi 1. Ünitesinde yer alan Güneş, Dünya ve Ay konusu ile…
5. Sınıf Fen Bilimleri dersi 1. Ünitesinde yer alan Güneş’in Yapısı ve Özellikleri konusu ile…
8. Sınıf Fen Bilimleri dersi 1. Ünitesinde yer alan İklim ve Hava Hareketleri konusu ile…
2022-2023 Eğitim ve Öğretim Yılı 5-6-7-8. Sınıf Seçmeli Bilim Uygulamaları Dersi Ünitelendirilmiş Yıllık Planlarını fenehli.com üzerinden indirebilirsiniz. Seçmeli Bilim…
2022-2023 Eğitim-Öğretim yılı 5-6-7-8. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Ünitelendirilmiş yıllık planlarını fenehli.com üzerinden indirebilirsiniz. 5-6-7-8.…
5. Sınıf Fen Bilimleri dersi 1. Ünitesinde yer alan Ay’ın Hareketleri ve Evreleri konusu ile…
Yorumları Görüntüle
Çok güzel anlatılmış ama 7. sınıfta eşdeğer direnç yok :)