Hâl Değişimi ve Isı
Çevremizdeki maddeler katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç halden birine sahip olabilirler. Maddelerin fiziksel hallerini bu maddelerin tanecik modellerine bakarak gözlemleyebiliriz. Maddelerin farklı fiziksel hallerinde; tanecikleri arasındaki boşluk, taneciklerinin yaptığı hareket, taneciklerin sahip olduğu enerji miktarı, tanecikler arasındaki bağ sağlamlığı da farklıdır.
Maddenin Hallerinin Özellikleri
Maddeler ısı alarak ya da vererek katı, sıvı ve gaz halleri arasında geçiş yapabilirler. Maddelerin ısı etkisiyle bir halden başka bir hale geçmesine hal değişimi, bir maddenin katı halden sıvı hale geçmesine erime, sıvı halden gaz hale geçmesine ise buharlaşma denir. Gaz haldeki bir maddenin ısı vererek sıvı hale geçmesine yoğuşma, sıvı haldeki bir maddenin ısı vererek katı hale geçmesine de donma denir. Buradan da anlaşılacağı üzere erimenin tersi donma, buharlaşmanın tersi de yoğuşmadır.
Maddeler ısı aldıklarında tanecikler arasındaki bağ zayıflar ve tanecikler arasındaki boşluk artar. Bunun sonucunda madde hal değiştirir. Aynı şekilde maddeler ısı verdiklerinde tanecikler arası bağ kuvveti artar ve tanecikler arası boşluk azalır.
Erime ve Burlaşma İçin Madde Isı Alır
Katı maddeleri oluşturan tanecikler arasındaki bağlar oldukça sağlamdır. Katıyı eritebilmek için tanecikler arasındaki sağlam bağları zayıflatmamız gerekir. Bunun için katı maddeye ısı verilmelidir. Isı, katı madde tanecikleri arasındaki bağları zayıflatarak katı maddenin önce erimesine, daha sonra da buharlaşmasına neden olur.
Yoğuşma ve Donma İçin Madde Isı Verir
Gazlar yoğuşarak sıvı hâle geçerken ve sıvılar donarken, tanecikleri birbirine yaklaşır ve aralarında bağ oluşumu başlar, bunun için ise maddelerin ısı vermesi gerekir.
Özet olarak erime ve buharlaşma olayı için maddenin ısı alması, donma ve yoğuşma olayı için maddenin ısı vermesi gerekir.
Bir önceki yazımız olan 7. Sınıf Fen Bilimleri Güneş Enerjisinden Nasıl Yararlanırız? Konu Anlatımı başlıklı yazımızda 7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Notları, 7. Sınıf Fen Bilimleri Konu Anlatımı ve Fen Bilimleri Ders Notları hakkında bilgiler verilmektedir.
5. Sınıf Fen Bilimleri dersi 1. Ünitesinde yer alan Güneş, Dünya ve Ay konusu ile…
5. Sınıf Fen Bilimleri dersi 1. Ünitesinde yer alan Güneş’in Yapısı ve Özellikleri konusu ile…
8. Sınıf Fen Bilimleri dersi 1. Ünitesinde yer alan İklim ve Hava Hareketleri konusu ile…
2022-2023 Eğitim ve Öğretim Yılı 5-6-7-8. Sınıf Seçmeli Bilim Uygulamaları Dersi Ünitelendirilmiş Yıllık Planlarını fenehli.com üzerinden indirebilirsiniz. Seçmeli Bilim…
2022-2023 Eğitim-Öğretim yılı 5-6-7-8. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Ünitelendirilmiş yıllık planlarını fenehli.com üzerinden indirebilirsiniz. 5-6-7-8.…
5. Sınıf Fen Bilimleri dersi 1. Ünitesinde yer alan Ay’ın Hareketleri ve Evreleri konusu ile…