5. Sınıf Fen Bilimleri Basit Bir Elektrik Devresindeki Lamba Parlaklığını Etkileyen Değişkenler Konu Anlatımı

Bilimsel Araştırmalarda Değişken Kavramı

Bilimsel araştırmalar, bilim insanlarının bireysel ya da grup olarak çalıştıkları zihinsel ve bedensel (deneysel) faaliyetleri ile gerçekleşen bir süreçtir. Bu süreç içerisinde bilim insanları problemleri bilgi ve deneyimleri ile ortaya koydukları öngörüleri (tahminleri-hipotezleri) test ederek çözmeye çalışırlar. Öngörüleri (tahminleri-hipotezleri) test ederken değişken adı verilen durumları dikkate alarak problemleri çözmeye çalışırlar.

Bilimsel araştırmalarda üç değişken bulunur:

Bağımsız Değişken: Deneyde sonucu etkileyebilecek olan, etkisi azaltılıp çoğaltılabilen veya bilim insanı tarafından değiştirilen değişkendir. Her deneyde sadece bir bağımsız değişken bulunmalıdır. Aksi takdirde sonucu hangi değişkenin etkilediği bilinemez. Bağımsız değişken, etkisi araştırılan değişkendir.

Bağımlı Değişken: Deneyde bağımsız değişkenden etkilenen değişkendir. Yani etkisi incelenmek istenen değişkene bağlı olan değişkendir. Deneyde gözlenen veya ölçülen değişkendir.

(): Deneyde sabit tutulan, değiştirilmeyen değişkendir. Deneylerde sonucu etkileyebilecek birden fazla değişken varsa biri bağımsız değişkendir. Diğerleri sabit tutulmalıdır. Yani değiştirilmemelidir.

Aşağıda bir tahmin ve buna tahmine ait değişkenler örnek olarak verilmiştir.

Tahmin (Hipotez): Bir bitkinin büyümesinde su miktarı etkilidir.

Bu tahmini test edebilmek için öncelikle bitkilerin büyümesinde etkili olan değişkenleri bilmemiz gerekir. Bunlar; su miktarı, gübre miktarı, ışık miktarı, bitkinin türü vb. gibi değişkenlerdir. Ayrıca hipotezi test edebilmemiz için özdeş iki saksı içerisine eşit miktarda ve özdeş dikmemiz gerekir.

Hipotezde bitkinin büyümesi etkileyen faktörler incelenmek istediğinden; bitkinin büyümesi bağımlı değişkendir. Yani bitkinin büyümesi yukarıdaki faktörlere bağlıdır.

Hipotezde bitkinin su miktarının etkisi incelenmek istediğinden; su miktarı bağımsız değişkendir. Yani bitkilere farklı miktarlarda su verilmelidir.

Hipotez test edilirken su miktarı dışındaki; gübre miktarı, ışık miktarı, bitkinin türü vb. değişkenler sabit tutulmalıdır. Bu nedenle gübre miktarı, ışık miktarı, bitkinin türü vb. değişkenler kontrol değişkenidir. Yani bitkilere bu faktörler eşit miktarlarda verilmelidir.

Bu işlemler uygun şekilde yapıldığında eğer bitki su miktarından etkileniyorsa hipotez doğrulanmış olur.

 

Basit Elektrik Devresinde Lamba Parlaklığı

Basit bir elektrik devresi kurmak için, , lamba (ampul), , duy ve bağlantı kablolarına ihtiyaç vardır. Bunlara devre elemanı adı verilir. Devre elemanlarını kullanarak basit bir elektrik devresi kurabiliriz.

Devre Elemanları ve Basit Elektrik Devresi

Devre Elemanları ve Basit Elektrik Devresi

Basit bir elektrik devresi kurabilmek için tüm devre elemanlarının birbirine iletken bağlantı kablolarıyla bağlanması gerekir.  Eğer lamba ışık veriyorsa devre elemanları doğru şekilde bağlanmış demektir. Eğer lamba ışık vermiyorsa;

  • Bağlantı kablolarının kopması,
  • Pile doğru bağlantının yapılmamış olması,
  • Pilin ömrünün tamamlanmış olması,
  • Lambanın içerisindeki telin kopmuş olması gibi durumlardan biri ya da birkaçı meydana gelmiş olabilir.

Basit bir elektrik devresinde bulunan bir lambanın parlaklığını;

  • Lamba sayısı ve
  • Pil sayısı etkiler.

Basit bir elektrik devresinde bulunan bir lambanın parlaklığına lamba sayısının etkisi:

Lamba sayısı artarsa lamba parlaklığı azalır, lamba sayısı azalırsa lamba parlaklığı artar.

Lamba Sayısı Artarsa Ampul Parlaklığı Azalır

Lamba Sayısı Artarsa Ampul Parlaklığı Azalır

Basit bir elektrik devresinde bulunan bir lambanın parlaklığına pil sayısının etkisi:

Pil sayısı artarsa lamba parlaklığı artar, pil sayısı azalırsa lamba parlaklığı da azalır.

Pil Sayısı Artarsa Ampul Parlaklığı Artar

Pil Sayısı Artarsa Ampul Parlaklığı Artar

Yani lamba parlaklığı pil sayısı ile doğru orantılı, lamba sayısı ile ters orantılıdır.

Bir önceki yazımız olan 7. Sınıf Fen Bilimleri Ekosistemler Konu Anlatımı başlıklı yazımızda 7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Notları, 7. Sınıf ve hakkında bilgiler verilmektedir.

Google arama terimleri:

  • bağimsız değişkeni pil sayısı olan bir elektrik devresi nasıl yapılır proje
  • bağimsız değişkeni pil sayısı olan bir elektrik devresi nasıl yapılır proje ödevi

İNDİRİLEBİLİR DOSYALAR

İlginizi Çekebilir!

Abone ol
Bildir
guest

* Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanmaktadır. Kanunlara aykırı, argo, nefret içeren yorumlar onaylanmamaktadır.
* İstenmeyen yorumları azaltmak için 3. taraf eklenti (Akismet) kullanıyoruz. Verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

3 Yorum
En yeni
En eski En Çok Oy Verilen
Satır İçi Geri Bildirimler
Tüm yorumları görüntüleyin
Rüzgar ÇELEBİ
Rüzgar ÇELEBİ
1 ay önce

Ben beğendim

su
su
10 ay önce

Güzelmiş

ömer faruk
ömer faruk
4 yıl önce

çoooooooooook güzel